Klachten over online-item van ON! Wie doet wat?

De Ombudsman voor de publieke omroepen heeft diverse mails met opmerkingen en klachten ontvangen naar aanleiding van een aflevering van een YouTube-serie van omroep ON!. Daarin werd met begrip gesproken over opvattingen van Hitler. Ook op andere manieren is er in de samenleving ongenoegen over de uitzending geuit. Zo kwamen er Kamervragen over de aanwezigheid van de omroep in het publieke omroepbestel en is op sociale mediaplatforms opgeroepen de omroep uit dat bestel te verwijderen. In enkele nieuwsberichten is gesuggereerd dat de Ombudsman daarvoor zou kunnen zorgen. Dat klopt niet.

Rol en taak van de Ombudsman

De Ombudsman voor de publieke omroepen heeft een geheel onafhankelijke positie binnen het bestel. Wij onderzoeken en analyseren of journalistiek handelen bij de publieke omroepen volgens de afspraken in de Code Journalistiek Handelen is verlopen. Dat doen we onder meer aan de hand van de klachten die we krijgen, maar het aantal klachten is niet doorslaggevend of we een onderzoek inzetten. Bijvoorbeeld ook de omvang of impact van een mogelijke schending van de normen kan een rol spelen.

Gedurende een onderzoek gaan wij in gesprek met redacties en na afloop publiceren we onze analyse op onze website. Sancties of boetes legt de Ombudsman niet op als een omroep of programma zich niet aan de eigen afspraken houdt. Ook dragen we niet op dat een fout hersteld of een journalistiek product verwijderd wordt: dat is eventueel aan een omroep zelf. Een rechter kan wél opdragen om een publicatie te corrigeren of weg te halen.

Wat gebeurt er nu?

Hoe een onderzoek van de Ombudsman werkt, lees je hier. Klagers bij de Ombudsman krijgen allereerst altijd een ontvangstbevestiging van hun mail. Wij inventariseren de berichten en sturen inhoudelijke klachten door naar de omroep, die heeft zes weken om te antwoorden. De Ombudsman haalt daarna bij een mogelijk onderzoek naar een klacht altijd weerwoord bij een (hoofd)redactie of omroep. De uiterste termijn voor antwoord op een klacht die aanleiding was tot onderzoek is drie maanden. Resultaat van onderzoek wordt via deze website, de nieuwsbrief en sociale media met het publiek gedeeld.

Wie meent dat een omroep niet in het bestel thuishoort, zal zich moeten wenden tot het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Dat kan besluiten de uitzendlicentie van een omroep in te trekken. Daarover hebben enkele politieke partijen inmiddels Kamervragen gesteld. Dat intrekken van een licentie zal niet zomaar gebeuren. Dat gebeurt na zorgvuldige weging; daarbij kan advies gevraagd worden aan handhavers en toezichthouders als de NPO of het Commissariaat voor de Media. Die kunnen zelf ook een verzoek tot verwijdering indienen, maar het besluit is altijd aan het ministerie. Hoe de rolverdeling is in de keten van kwaliteitsbewaking over de journalistiek van de publieke omroepen, lees je hier.