1 / 5
De onafhankelijke ombudsman en het goed gebakken journalistieke brood
De Ombudsman is geen rechter. Na een bevinding volgt geen straf, schorsing of boete. De Ombudsman is ook geen politieagent die mensen op fouten betrapt, of een scheidsrechter die kaarten uitdeelt. Toch lijken sommige klagers, instanties en zelfs omroepen dat wel zo te zien. En geef ze eens ongelijk, als anderen de onderzoeken van de Ombudsman dreigen te gebruiken om maatregelen te nemen.
Het gezicht van een tragedie
Met respect berichten over zelfdoding, hoe doe je dat het beste? Als je een maatschappelijke kwestie letterlijk een gezicht wil geven, doe je dat dan? Of toon je uit mededogen met nabestaanden geen foto van iemand die zichzelf het leven benam? Na een klacht zet de Ombudsman een aantal overwegingen op een rij.
Labelen zolang de zon schijnt
Is de tekst die je leest op een website van de publieke omroep wel echt geschreven door een mens? En die beelden die je ziet op TV, zijn dat wel echte beelden? En de stem van de nieuwslezer op de radio, komt die niet uit de computer? Het zijn vragen die tien jaar geleden te bizar zouden zijn om te stellen, maar nu door de snelle ontwikkeling in AI steeds vaker gesteld zullen worden. In de mailbox van de Ombudsman komen tot nu toe vrij weinig vragen over het gebruik van AI door de journalistieke redacties van de omroepen. Om dat ook zo te houden, is het verstandig om te labelen wat we wel en niet met AI doen.
Schreeuw om aandacht
Het is elk jaar een van de meest gestelde vragen aan de Ombudsman: waarom dít onderwerp wel en dát onderwerp niet in het nieuws? Waarom haalt de ene buitenlandse crisis de Nederlandse voorpagina’s en de andere niet eens de eigen landsgrens? Meestal heeft de vragensteller een specifieke connectie met het ‘vergeten’ verhaal. Maar een antwoord stelt zelden tevreden.
De reportage die misschien wel iets anders was
Twee presentatoren en een cameraman lopen over een drukke markt in een stadsdeel waar veel nationaliteiten wonen. De journalisten zeggen zich er niet welkom, thuis of veilig te voelen. Dat zou komen door de invloed van de open grenzen, zeggen ze, maar ze onderbouwen dat niet. Keken we hier naar een journalistieke reportage? Of toch misschien naar iets anders?
Wat doet de Ombudsman voor u?
De Ombudsman onderzoekt of de journalistieke redacties van de publieke omroepen zich houden aan de Code Journalistiek Handelen. Deze Code beschrijft hoe de journalistiek betrouwbaar, feitelijk en onafhankelijk blijft. Als u vindt dat een omroep of programma zich niet aan de regels heeft gehouden, dan kunt u uw klacht voorleggen aan de Ombudsman. Die kan dan bepalen of er daadwerkelijk onderzoek moet plaatsvinden. Sancties en boetes legt de Ombudsman daarbij niet op.
